DOKUMENTY SZKOLNE

Karać czy wyciągać konsekwencje?

Badania wykazują, że kary nie są skuteczną metodą trwałego eliminowania trudnych zachowań. Jedynie w przypadku, gdy zachowanie jest zagrażające trzeba zastosować karę w celu przerwania zachowania. Ważne, aby pamiętać, żeby karać zachowanie, nie osobę.
Dużo skuteczniej działa wyciąganie konsekwencji.
Jak odróżnić karę od konsekwencji?
KARA zakłada, że osoba będzie doznawać dotkliwej przykrości. Kary często nie są bezpośrednio związane z niewłaściwym zachowaniem  np. szlaban na wyjście z powodu niewyrzucenia śmieci, odebranie telefonu za późny powrót do domu itp. Kary pozornie działają, lecz na dłuższą metę uczą unikania odpowiedzialności i szukania wymówek, a przede wszystkim budzą poczucie krzywdy i chęć odwetu.
KONSEKWENCJE zaś są bezpośrednio związane z zachowaniem dziecka. Wskazują i powodują właściwe zachowania, pozwalają doświadczyć odpowiedzialności za swoje działania.
Konsekwencje mogą być:
Naturalne - są bezpośrednim skutkiem  zachowania dziecka. Czasem trzeba wskazać na ich związek z wydarzeniem np. "To naturalne, że kolega którego uderzyłeś, nie chce teraz się z tobą bawić",  "Nie dotrzymałeś słowa, straciłam zaufanie". Kiedy dzieci nie wykonują obowiązków niech doświadczą tego skutków np. brak przyborów z powodu ich niespakowania – słaba ocena.
Logiczne- także związane są ściśle z zachowaniem, dają poczucie sprawiedliwości. Mają na celu pomóc dziecku ćwiczyć ponoszenie odpowiedzialności. Celem ich stosowania jest wyrównanie krzywdy, lepsze rozumienie swojego zachowania i jego skutków. Może to być:
Naprawienie szkody np. odkupienie lub naprawienie zepsutej rzeczy, posprzątanie po zrobieniu bałaganu zamiast długiej reprymendy.
Przeproszenie, ale koniecznie z inicjatywy winowajcy ze zrozumieniem za co przeprasza:), a nie z nakazu np. Masz mnie teraz przeprosić!
Odebranie lub ograniczenie przywilejów  np. skrócenie czasu powrotu do domu, po  niedotrzymaniu ustalonego wcześniej terminu, ograniczenie czasu korzystania z Internetu w związku z nadmiernym jego używaniem.
Gdy dziecko łamie zasady:
1.Upewnij się, że słyszało lub poproś o przypomnienie zasady lub polecenia.
2.Ogranicz wybór: założyć słuchawki lub ścisz muzykę inaczej ją wyłączę – co wybierasz?
3.Gdy dziecko próbuje przesunąć granice, zakończ rozmowę przypomnieniem zasady i konsekwencjami za ich nieprzestrzeganie.
4.Daj szansę sobie i dziecku na ochłonięcie tzn. Powiedz o tym szczerze: "Myślę ,że potrzebujemy chwili, żeby się uspokoić, wróćmy do tego tematu za 5 minut".
A więc do dzieła! Kary stosujmy tylko w  sytuacjach zagrożenia. Uczmy dzieci odpowiedzialności przez stosowanie konsekwencji, dawajmy im jasne komunikaty dotyczące obowiązujących zasad.
Konsekwencje najlepiej działają wtedy, gdy mają logiczny związek z zachowaniem.